มรดกของอารยธรรมกรีกโบราณ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 วิชาประวัติศาสตร์สากล

Greek-cover-1

นอกเหนือจากความเจริญรุ่งเรืองด้านปรัชญาและภาษา อารยธรรมกรีกยังมีความเจริญด้านอื่น ๆ ที่น่าสนใจอีกเยอะมาก ต่อจากมรดกอารยธรรมกรีกตอนที่แล้ว วันนี้เราจะพาเพื่อนๆ ไปรู้จักสถาปัตยกรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของชาวกรีกและที่มาของกีฬาโอลิมปิกแบบลงลึกให้มากขึ้น

  • ‘สถาปัตยกรรมและความเชื่อเพื่อปวงเทพ’ เรื่องเทพ ๆ แบบชาวกรีก

อารยธรรมกรีกมีองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น สถาปัตยกรรมกรีกมีรูปแบบอาคารที่ใหญ่โต สวยงาม และเป็นเอกลักษณ์ การก่อสร้างอาคารส่วนใหญ่ในยุคนี้มักมีจุดประสงค์เป็นพื้นที่สำหรับกิจกรรมสาธารณะ เช่น วิหาร สนามกีฬา และโรงละคร ความงดงามของสถาปัตยกรรมกรีกอยู่ที่สัดส่วนอาคารที่สมบูรณ์แบบ ทั้งความยาว ความกว้างและความสูง นอกจากนี้ยังมีเสา 3 แบบที่นิยมใช้ในการก่อสร้างวิหารและอาคารในยุคนั้น ได้แก่ ดอริค ไอโอนิค และโครินเธียน ซึ่งในปัจจุบันก็ยังมีการใช้เสารูปแบบนี้ก่อสร้างอาคารหรือสถานที่สำคัญอยู่ ตัวอย่างสถาปัตยกรรมกรีกที่มีชื่อเสียง เช่น วิหารพาร์เธนอน (Parthenon) วิหารสำหรับบูชาเทพเจ้าบนเนินเขาอะโครโพลิส (Acropolis) ซึ่งมีอัตราส่วนสวยงามตามสัดส่วนทองคำ (Golden ratio) และถือเป็นผลงานชิ้นเอกของโลก

สถาปัตยกรรมกรีก-พาร์เธนอน

 

นอกจากนี้อารยธรรมกรีกยังมีประติมากรรมปูนปั้นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เน้นสัดส่วนที่สวยงามและสมจริง ส่วนใหญ่สร้างขึ้นเพื่อเป็นตัวเเทนเทพหรือเทพีตามความเชื่อของชาวกรีก โดยประติมากรรมกรีกได้มีอิทธิพลต่อเนื่องมาจนถึงยุคโรมัน และยังส่งอิทธิพลมายังแถบเอเชียอีกด้วย ดังจะเห็นได้จากศิลปะการสร้างพระพุทธรูปแบบคันธาระในศาสนาพุทธซึ่งรับอิทธิพลมาจากการสร้างรูปเคารพของชาวกรีกในรัชสมัยของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช

Venus-De-Milo

และเมื่อพูดถึงเรื่องวิหารและประติมากรรมสำหรับบูชาเทพเจ้าแล้วก็ต้องพูดถึงศาสนาของชาวกรีก ชาวกรีกนับถือเทพเจ้าแบบพหุเทวนิยม (นับถือเทพเจ้าหลายองค์) ซึ่งอาจได้รับอิทธิพลมาจากศาสนาในอารยธรรมเมโสโปเตเมียหรืออียิปต์โบราณ เทพเจ้ากรีกมักเป็นตัวแทนของธรรมชาติหรือปรากฏการณ์ที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น ซุส (Zeus) เป็นเทพเจ้าแห่งสายฟ้าและเป็นเทพเจ้าสูงสุดในความเชื่อของชาวกรีก โพไซดอน (Poseidon) เป็นเทพแห่งท้องทะเล อะเธน่า (Athena) เป็นตัวแทนของสติปัญญาและเป็นเทพีประจำเมืองเอเธนส์ แอรีส (Ares) เป็นตัวแทนของสงคราม เทพเจ้าไดโอนิซัส (Dionysus) ที่เป็นตัวแทนของความอุดมสมบูรณ์และเหล้าองุ่น

Greek-Gods

ศาสนาของชาวกรีกปรากฏในคำบอกเล่าและเรื่องราวต่าง ๆ มากมาย เช่น มหากาพย์โอดิสซีของกวีโฮเมอร์ก็มีการกล่าวถึงบทบาทของเทพเจ้า เรื่องราวเกี่ยวกับเทพเจ้าของชาวกรีกจึงกลายเป็นมรดกทางวรรณกรรมที่ชาวตะวันตกนำมาทำเป็นเกมหรือภาพยนตร์อย่างแพร่หลายในปัจจุบัน

Greek-mythology-novel-game-odyssey

sculpture-hera-literally-anyone-zeus-elseCr. Cheezburger.com

  • โอลิมปิกก็มี วิ่งมาราธอนก็มา ‘มรดกกีฬาจากอารยธรรมกรีก’

Olympic-rings

กีฬาโอลิมปิก (Olympic games) การแข่งขันกีฬาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลกที่เราคุ้นเคยกันดีก็มีจุดเริ่มต้นมาจากอารยธรรมกรีกเช่นกัน เดิมทีชาวกรีกนั้นชื่นชมผู้ที่มีความแข็งแรง เห็นว่าความกำยำล่ำสันของร่างกายมนุษย์คือสิ่งงดงาม และเชื่อว่ากีฬานั้นช่วยเติมเต็มความแข็งแรงของร่างกายและจิตใจได้ การแข่งกีฬาในยุคกรีกโบราณนั้นเริ่มจากการจุดเทียนบูชาเทพเจ้าในวิหารของเหล่าเด็กหนุ่ม เนื่องจากวิหารนั้นอยู่ไกล เด็กหนุ่มเหล่านี้จึงพากันวิ่งแข่งกันเพื่อไปจุดเทียนเป็นคนแรก และคนที่ชนะมักเป็นผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง ผู้คนจึงคิดว่านี่คืออภินิหารแห่งเทพเจ้า กีฬาโอลิมปิกครั้งแรกจึงเกิดขึ้นเมื่อ 776 ปีก่อนคริสตกาล โดยจัดขึ้นที่โอลิมเปีย สถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาเพื่อบูชาเทพเจ้าซุสในนครรัฐเอเธนส์

Marathon-Greekนอกจากนี้การวิ่งมาราธอนก็มีที่มาจากตำนานกรีกเช่นกัน เฟดิพพิเดส (Pheidippides) ผู้ส่งข่าวสารชาวกรีกได้ถูกส่งจากสนามรบในเมืองมาราธอนไปยังเอเธนส์เพื่อประกาศแก่ชาวเมืองว่า พวกเปอร์เซียได้พ่ายแพ้แก่กรีกในการต่อสู้ที่เมืองมาราธอน เฟดิพพิเดสวิ่งมาตลอดทางโดยไม่หยุดพัก และเมื่อถึงเมืองเอเธนส์เขาก็ร้องตะโกนว่า “nenikekamen” (เราชนะ) ก่อนที่จะล้มลงและขาดใจตาย ในปัจจุบันเราจึงเรียกการวิ่งระยะไกลแบบนี้ว่าการวิ่งมาราธอนนั่นเอง แทบไม่น่าเชื่อเลยใช่ไหมล่ะ

แม้อาณาจักรกรีกจะล่มสลายไปนานแล้ว แต่มรดกจากอารยธรรมกรีกโบราณยังคงมีอิทธิพลอย่างมากต่อวัฒนธรรมและการพัฒนาองค์ความรู้แขนงต่าง ๆ ในปัจจุบัน ถ้าเพื่อน ๆ ลองสังเกตรอบตัวดูอาจจะเจออารยธรรมกรีกที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวันเพิ่มเติมอีกก็ได้ และถ้าเพื่อน ๆ อยากเรียนรู้ประวัติศาสตร์และอารยธรรมอื่น ๆ เพิ่มเติมก็สามารถติดตามพวกเราที่เฟซบุ๊ก StartDee ได้เลย หรือจะอ่านบทความออนไลน์ ความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ (APEC, AFTA, WTO) ก็ได้นะ

ดาวน์โหลดแอป StartDee ได้ที่นี่

Mock-Exam-Banner_Draft01-1

 

แสดงความคิดเห็น