องค์ประกอบของแผนที่ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 วิชาสังคมศึกษา

องค์ประกอบของแผนที่

เพื่อน ๆ คนไหนที่อยากเที่ยวรอบโลก หรืออยากเป็นไกด์นำเที่ยว บทความเรื่ององค์ประกอบของแผนที่นี้เหมาะกับเพื่อน ๆ มากเลยนะ เพราะเพื่อน ๆ จะได้ไม่งงเวลาเดินทางไงล่ะ ถึงแม้ในปัจจุบันจะมี Google Map (อ่านเรื่อง Google Map เพิ่มเติมได้ที่บทความ ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ คลิก) คอยช่วยเวลาเดินทางก็ตาม แต่ถ้าเราดูแผนที่เป็น รู้องค์ประกอบของแผนที่ที่สำคัญ และสามารถคำนวณจากมาตราส่วนของแผนที่เป็นระยะทางที่ต้องใช้เดินทางจริง ๆ ได้ เราก็จะสามารถเดินทางได้เร็วขึ้น ประหยัดเวลาขึ้นได้เป็นกอง

แผนที่คืออะไร

แผนที่ คือ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดข้อมูลของพื้นผิวโลกทั้งที่มีอยูตามธรรมชาติและที่มนุษยสร้างขึ้นลงบนพื้นแบนราบ หรือรูปแบบกราฟิก โดยย่อส่วนให้เล็กลงตามขนาดที่ต้องการ และใช้สัญลักษณ์แทนสิ่งต่างๆ

องค์ประกอบของแผนที่

สำหรับในบทเรียนออนไลน์นี้ เราจะพูดถึงองค์ประกอบที่สำคัญ 3 อย่าง ได้แก่ มาตราส่วน ทิศ และสัญลักษณ์

1. มาตราส่วน (Scale)

มาตราส่วน หมายถึง อัตราส่วนระหว่างระยะบนแผนที่กับระยะบนพื้นผิวโลก เช่น 1 เซนติเมตร ในแผนที่ เท่ากับ 50 กิโลเมตร บนพื้นที่จริง หากเพื่อน ๆ ใช้ไม้บรรทัดวัดบนแผนที่ระหว่างสถานที่ 2 แห่ง ได้ 4 เซนติเมตร เท่ากับว่าระยะทางจริงคือ 200 กิโลเมตร เป็นต้น โดยมาตราส่วนมีทั้งหมด 3 รูปแบบด้วยกัน คือ

1.1 มาตราส่วนคําพูด เช่น 1 เซนติเมตร เท่ากับ 800 เมตร

1.2 มาตราส่วนสัดส่วน เช่น 1 : 50,000 หรือ โดยต้องเป็นหน่วยเดียวกันเสมอ

1.3 มาตราส่วนเส้น หรือ มาตราส่วนบรรทัด

2. ทิศ (Direction)

ทิศ แปลว่า แนว, ด้าน, ขาง, ทาง, เบื้อง โดยทิศมีความสำคัญต่อการค้นหาตำแหน่งที่ตั้งของสิ่งต่าง ๆ ในแผนที่จะมีเครื่องหมายบอกทิศ โดยอาจมีรูปแบบแตกต่างกันดังภาพจำลองด้านล่าง

สัญลักษณ์ทิศ

ขอบคุณรูปภาพจาก https://www.cleanpng.com/

นอกจากนั้น เครื่องมือที่สำคัญในการค้นหาทิศทางคือ เข็มทิศ ซึ่งเป็นเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ที่ใช้ในการบอกทิศ ทํางานโดยอาศัยแรงดึงดูดระหว่างสนามแม่เหล็กขั้วโลกกับเข็มของเข็มทิศ โดยก่อนจะใช้งาน ต้องวางเข็มทิศในแนวระนาบ และหมุนให้ลูกศรชี้ทิศเหนือ หรือตรงตัวอักษร N เสมอ และยังห้ามใช้งานใกล้กับแม่เหล็ก หรือสนามแม่เหล็ก  และเมื่อเลิกใช้งานแล้ว ห้ามวางไว้กลางแดด เพราะอาจทําให้เข็มบิดงอได้ อย่างไรก็ตามทิศเหนือในเข็มทิศเป็นทิศเหนือแม่เหล็กไม่ใช่ทิศเหนือจริง ซึ่งอาจทําให้อ่านค่าในบางพื้นที่มีความคลาดเคลื่อนเล็กน้อย

3. สัญลักษณ์ (Symbol)

สัญลักษณ์ หมายถึง เครื่องหมาย หรือ สิ่งที่กําหนดขึ้น เพื่อใช้แทนรายละเอียดต่าง ๆ ในพื้นที่จริง อาจใช้เป็นรูปร่าง ลวดลาย สี หรือขนาด ซึ่งในแผนที่จะมีคําอธิบายสัญลักษณ์กํากับไว้เสมอ โดยสัญลักษณ์นั้นมีทั้งหมด 4 ลักษณะด้วยกัน ได้แก่

3.1 สัญลักษณ์จุด

3.2 สัญลักษณ์เส้น

3.3 สัญลักษณ์พื้นที่

3.4 สัญลักษณ์ข้อมูลเฉพาะเรื่อง

จบกันไปแล้วกับเรื่ององค์ประกอบของแผนที่ หวังว่าเพื่อน ๆ ทุกคนจะสนุกกับบทเรียนนี้นะ นอกจากนั้นยังสามารถไปตามอ่านกันต่อได้อีกที่บทเรียนออนไลน์ แผนที่เฉพาะเรื่อง ส่วนใครที่อยากดูแบบเป็นคลิปเต็ม ๆ ตา ขอชวนให้ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน StartDee เลือกระดับชั้น ม.2 วิชาสังคมได้เลยนะ

Artwork-Re-Size-Banner-840x200

 

แสดงความคิดเห็น